Oda jako manifest
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Manifest literacki
Utwór ten nie zyskał sławy manifestu literackiego, tak jak późniejsze utwory Mickiewicza, które złożyły się na cykl Ballady i romanse, gdyż z powodów cenzuralnych nie został opublikowany. Od lat toczą się dyskusje nad obecnością w utworze cech charakterystycznych dla dwu sąsiadujących ze sobą epok. Czy zatem jest ona dziełem klasycznym czy romantycznym? Uważa się, że forma Ody jest klasycystyczna, a oświeceniowy rodowód mają zawarte w niej idee rozumu, postępu, przyjaźni i poświęcenia, postulat współpracy dla osiągnięcia wspólnego celu. Romantyczny natomiast jest tu kult młodości i „świat ducha” – rozumiany jako świat marzeń i wyobraźni.

Triada Ody do młodości brzmi zatem następująco: W haśle rewolucyjna, w treści romantyczna, w formie klasycyzująca.

Elementy owieceniowe:
  • gatunek literacki - oda (podstawowy gatunek liryczny w poetyce klasycznej; patetyczny utwór pochwalny opiewający wybitną postać, wydarzenie, wzniosłą ideę). Jego charakterystyczne cechy:
  • pochwalny charakter utworu,
  • apostrofy do uosobionej abstrakcji, "Młodości",
  • patos,
  • uczuciowy nieład wyrażający się np. w nieregularnoci strof i kompozycji,
  • zdania wykrzyknikowe - "Razem, młodzi przyjaciele!",
  • peryfrazy (omówienia) - "Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze,"
  • rozbudowane porównania - "A jako w krajach zamętu i nocy/ Skłóconych żywiołów wanią, / Jednym -stań się- z bożej mocy",
  • wyszukane epitety - "kwiat nowości";
  • Obrazowanie (pełni funkcję perswazyjną: - przykład do naśladowania (Herakles); - ilustruje tezę "płaz w skorupie" - starzy są egoistami)
  • mitologiczne motywy (Herakles, nektar, pierwotny chaos),
  • personifikacje gwałtu i słaboci,
  • alegorie ("gród sławny"; "płaz w skorupie"; "na trupich wodach");
Idee
  • wiara w postęp, walka z przesądami,
  • przyjaźń i solidarnoć jako szczególnie cenne wartości,
  • podporządkowanie jednostki zbiorowoci, dążenie do szczęcia całej ludzkoci jako obowiązek jednostki,
  • rewolucyjny jakobinizm - "gwałt niech się gwałtem odciska".
Elementy Romantyczne
  • Temat utworu (pochwała młodoci);
  • Podmiot liryczny:
  • "ja"("wzlecę", "dzielę");
  • "my" ("opaszmy", "pchniemy"),a zatem jednostka utożsamiająca się ze zbiorowocią. Jej sposób mówienia: namiętne wezwania (wykrzykniki, wyrażenia nacechowane emocjonalnie, częsty tryb rozkazujący) wskazują na zaangażowanie emocjonalne, poczucie ogromnej siły i pewności. Jest to charakterystyczna dla romantyzmu jednostka nieprzeciętna, o osobowości przywódcy;
Idee
    przeciwstawienie "młodych" - "starym",
  • ubóstwienie młodości, ukazanej nie jako kategoria biologiczna czy socjologiczna, ale jako siła kreacyjna o boskiej potędze (jak Bóg stworzył "świat rzeczy", tak młodoć stworzy "świat ducha"),
  • wyższoć "świata ducha" nad "światem rzeczy",
  • odrzucenie racjonalizmu ("rozumni szałem"; "łam czego rozum nie złamie") i empiryzmu ("Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga").
Manifest polityczny

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Świtezianka - analiza i interpretacja
2  Oda do młodości - analiza i interpretacja
3  Cisza morska - analiza i interpretacja



Komentarze
artykuł / utwór: Oda jako manifest




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: