Oda do młodości - analiza i interpretacja - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Oda do młodości powstała w grudniu 1820 r. i jest utworem łączącym jeszcze elementy poetyki klasycystycznej i myśli bliskie ludziom Oświecenia z cechami charakterystycznymi dla nadchodzącego już przełomu romantycznego. Mickiewicz sięga po typowo klasycystyczny gatunek, jakim jest oda. Zgodnie z poetyką gatunku jego utwór utrzymany jest w tonie wysokim, poeta posługuje się podniosłym, patetycznym językiem i kieruje tę swoją wypowiedź do określonego już w tytule adresata. Pochwalna treść ody w tym przypadku skierowana zostaje nie wobec wybitnego człowieka czy wielkiego wydarzenia – Mickiewicz adresatem swojego utworu czyni stan, w jakim człowiek się przez pewien czas znajduje, młodość. Już sam tytuł poprzez to niezwykłe zestawienie – klasycystyczny gatunek i nowego adresata wypowiedzi, wskazuje na przełomowość utworu i jego zasadniczą tematykę.

Podstawą konstrukcji wiersza jest bowiem kontrast pomiędzy światem młodych i starych. Poeta równolegle prowadzi dwa wątki prezentujące oba pokolenia i konsekwentnie je sobie przeciwstawia.
Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy […]


– tak mówi się o przedstawicielach świata starych. Ci ludzie nie mają w sobie żadnych uczuć, związani z ziemią nie są zdolni do żadnych uniesień. W ich kontekście pojawia się obraz starca z pokrytym zmarszczkami czołem, który pochylony już wiekiem
Takie widzi świata koło,
Jakie tępymi zakreśla oczy.


Świat starych to pokryty mgłą „obszar gnuśności zalany odmętem”. Opisując go, poeta sięga nawet po elementy brzydoty i mówi, że pokrywają go „wody trupie”. To świat martwy („szkieletów ludy”, „wody trupie”), świat ludzi ospałych, bezczynnych. Zarzuca się im egoizm, porównuje do „płaza w skorupie”, który
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem.


Samolubni, samotni, tak, jak mięczak przemijają bowiem bez śladu i pożytku dla otoczenia. Na szczęście ten świat odchodzi już w przeszłość. Chaos „krajów zamętu i nocy”, skłóconych, zwaśnionych przemija:
Świat rzeczy stanął na zrębie.


Nowa rzeczywistość to „wychodzący z zamętu świat ducha”, który powstaje „z bożej mocy”. Będzie to „rajska dziedzina ułudy”, kraina, w której
[…] zapał tworzą cudy,
Nowości potrząsa kwiatem
I obleka w nadziei złote malowidła
.

Poeta w powtarzających się apostrofach zwraca się do młodości jako tej, dzięki której ów nowy świat powstanie. Pojawiają się obrazy młodości wzlatującej nad światem, młodości, która dodaje skrzydeł, która niczym słońce zapanować ma nad światem:
Młodości! ty nad poziomy
Wylatuj, a okiem słońca
Ludzkości całe ogromy
Przeniknij z końca do końca.


Jej panowanie oznaczać będzie nadejście nowej rzeczywistości. Ten nowy świat stworzą młodzi ludzie mający wyższe niż ich poprzednicy cele, gotowi do wspólnych działań, poświęceń dla innych altruiści. Ludzie, którzy potrafią przezwyciężać słabości, walczyć nawet za cenę życia o szczęście innych. Słowa:
Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze,
Ten młody zdusi Centaury,
Piekłu ofiarę wydrze,
Do nieba pójdzie po laury


porównują działania młodych do walki Heraklesa, które mają zniszczyć wszystko to, co w przeszłości było barbarzyńskie. Podkreśla się też wyraźnie siłę tego młodego pokolenia tkwiącą we wspólnocie, w zjednoczeniu się w podejmowanych wysiłkach
Razem, młodzi przyjaciele!…
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele;
Jednością silni, rozumni szałem,
Razem, młodzi przyjaciele!…


Muszą oni podejmować wyzwania, przekraczać dotychczasowe horyzonty i bariery. Szczególnie mocno brzmią następujące wersy będące wezwaniem do działania:
Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie […]


Słowa te stanowią także krytykę oświeceniowego sposobu poznawania świata: rozumowego, racjonalnego, wyrażają przekonanie, iż świat należy poznawać drogą intuicji. Końcowy obraz:
Pryskają nieczułe lody
I przesądy światło ćmiące;
Witaj jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!

zapowiada już nadejście nowej epoki.

Wiele w tym wierszu oświeceniowego optymizmu, wiary w postęp i możliwość stworzenia nowego lepszego społeczeństwa. Zastosowany gatunek, patetyczny styl utworu oraz przemyślana kompozycja odpowiadają wzniosłym hasłom utworu. To, co jednak cechuje Odę do młodości, to także olbrzymi entuzjazm, zapał, wola, która wzywa do czynu. Ów poryw wiary w siłę młodości został również w wierszu zaznaczony w sposób formalny. Oda napisana została wierszem nieregularnym, przy czym rozpiętość owej nieregularności jest znaczna – wersy mają bowiem od trzech do trzynastu sylab. Zdecydowanie jednak przeważają wersy ośmiozgłoskowe ujęte w czterowersowe strofy. Te fragmenty są bardziej liryczne i dotyczą na ogół młodości. Wersy dłuższe mają konstrukcję wręcz prozatorską i raczej przypominają przemówienie.

Ta niejednolita konstrukcja, jak i nieregularne rymy, oddają wzmagające się uczucia, wzrastające napięcie, poeta poddaje się jak gdyby wzlotom targających nim emocji. Dynamizm wprowadza również nagromadzenie apostrof, odpowiednie słownictwo („zapał”, „potrząsa”, „lotów potęga”, „jako piorun ramię”), a także nowe obrazowanie poetyckie, w którym jest miejsce na paradoksy („rozumni szałem”) i określenia typu „wody trupie”. To właśnie owa emocjonalność, podkreślenie ogromnej wagi uczuć zadecydowały o tym, że traktowano Odę do młodości jako literacką nowość, podkreślając jej poetycką odmienność od utworów wcześniejszych.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  To lubię - analiza i interpretacja
2  Do matki Polki - analiza i interpretacja
3  Niepewność - analiza i interpretacja



Komentarze: Oda do młodości - analiza i interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 



2012-03-19 21:13:53

Niezbyt wiem jak poeta może wzywać do działania (jak to było ujęte), skoro utwór jest manifestem, czyli publicznym wyrażeniem swoich poglądów, ich ogłoszeniem i deklaracją, a nie namawianiem do czegokolwiek


2012-03-01 19:49:52

moim zdaniem Mickiewicz staram się nam pokazać że stary człowiek wpada w błędne koło. I nie próbuje się z niego wyrwać, po prostu jest mu wszystko jedno. A młody człowiek zawsze walczy ze schematami i próbuje zawsze żyć inaczej niż jego przodkowie chodzi tu o rodziców dziadków.


2011-06-15 22:11:34

Wg mnie Mickiewicz zaakcentował tą odą rozpoczęcie się pierwszego cyklu nowej fali, którą Wszechświat zaczął emitować i co zaczęło stawac się również na Ziemi. To jest fala narodzin nowej rzeczywistości, w której swoboda ekspresji własnej istoty będzie niezaprzeczalnym, podstawowym, honorowanym prawem każdego człowieka, a dobrobyt, szczęście i miłość będą skutkami ubocznymi przestrzegania tego prawa. Rozpoczął się koniec szeregowego systemu wtłaczającego jednostke w swoje sztywne ramy, dławiące jej unikatowość i wewnętrzne bogactwo. Również system edukacji oparty na 'produkowaniu' tak samo myślących, ograniczonych umysłów odejdzie na zawsze.. "Pryskają nieczułe lody I przesądy światło ćmiące; Witaj jutrzenko swobody, Zbawienia za tobą słońce!"


2008-09-13 13:14:54

interpretacja utworu na poziomie, lecz mam kilka zastrzeżeń. Byłoby o wiele lepiej gdyb "Oda..." była analizowana od pierwszego do ostatniego wersu, jest ułożona bardzo chaotycznie. W ogóle cały utwór mówi jakby ciągle o tym samym, ale to już "wina" Mickiewicza... Generalnie interpretacja ok, a Mickiewicz wykonał niezłą robotę pisząc to, bo podoba mi sie kilka złotych myśli w jego odzie, ale już nie powiem jakichj, należy się samemu domyślić...;)))


2007-11-15 22:02:19

bardzo dobra analiza i interpretacja, jednak myślę że zbyt dosłownie wzięłaś określenie młodzi i starzy. otóż nie chodzi tu o wiek, nie chodzi też o pokolenie, ale bardziej o epokę. jest tu kontrast pomiędzy romantykami i ośieconiowymi "mędrcami", trwającymi w "samolubności"




Streszczenia książek
Tagi: